केंद्र सरकारने असंघटित क्षेत्रातील कामगारांना सामाजिक आणि आर्थिक सुरक्षा देण्यासाठी ‘ई-श्रम कार्ड योजना’ सुरू केली आहे. ही योजना कामगारांचे भविष्य सुरक्षित करण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. या योजनेअंतर्गत, पात्र कामगारांना वयाच्या ६० वर्षानंतर दरमहा ₹३,००० पेन्शन (वार्षिक ₹३६,०००) दिली जाते.
योजनेचे प्रमुख फायदे
- पेन्शनचा लाभ: वयाच्या ६० वर्षानंतर दरमहा ₹३,००० पेन्शन मिळते.
- विमा संरक्षण: अपघाती मृत्यू किंवा कायमस्वरूपी अपंगत्व आल्यास ₹२ लाख आणि आंशिक अपंगत्व आल्यास ₹१ लाख विमा लाभ मिळतो.
- इतर सरकारी योजनांचा लाभ: ई-श्रम कार्डधारक इतर अनेक सरकारी योजनांचा थेट लाभ घेऊ शकतात.
- देशव्यापी वैधता: हे कार्ड संपूर्ण भारतात वैध आहे, त्यामुळे कामगार देशात कुठेही लाभ घेऊ शकतात.
कोण अर्ज करू शकतो?
ही योजना मुख्यतः बांधकाम कामगार, स्थलांतरित मजूर, फेरीवाले, घरकाम करणारे, शेतमजूर आणि रोजंदारीवर काम करणाऱ्या मजुरांसाठी आहे. जे कामगार कोणत्याही सरकारी किंवा खाजगी नोकरीच्या पेन्शन किंवा भविष्य निर्वाह निधीसारख्या फायद्यांसाठी पात्र नाहीत, ते अर्ज करू शकतात.
पात्रता आणि कागदपत्रे:
- वयोमर्यादा: १६ ते ५९ वर्षांदरम्यान
- मासिक उत्पन्न: ₹१५,००० पेक्षा कमी
- करदाता नसणे: अर्जदार आयकर भरत नसावा.
- आवश्यक कागदपत्रे: आधार कार्ड, आधार लिंक केलेला मोबाईल नंबर आणि बँक खात्याचा तपशील.
अर्ज करण्याची सोपी प्रक्रिया
तुम्ही या योजनेसाठी ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन दोन्ही पद्धतीने अर्ज करू शकता.
- ऑनलाइन अर्ज:
- https://eshram.gov.in/ या अधिकृत वेबसाइटवर जा.
- ‘ई-श्रमवर नोंदणी करा’ (Register on eSHRAM) या पर्यायावर क्लिक करा.
- तुमचा आधारशी जोडलेला मोबाईल नंबर टाकून ओटीपी मिळवा.
- ओटीपी टाकल्यानंतर, तुमचा आधार नंबर प्रविष्ट करा.
- सर्व आवश्यक माहिती (वैयक्तिक, पत्ता, शैक्षणिक, बँक तपशील) भरा.
- फॉर्म सबमिट करून ई-श्रम कार्ड डाउनलोड करा.
- ऑफलाइन अर्ज:
- तुम्ही तुमच्या जवळच्या कोणत्याही सीएससी (कॉमन सर्व्हिस सेंटर) केंद्रावर जाऊन अर्ज करू शकता. ऑपरेटरला आवश्यक कागदपत्रे दिल्यावर तो तुमचा फॉर्म भरून देईल.
ही योजना असंघटित कामगारांना त्यांच्या उतारवयात आर्थिक सुरक्षा देण्याचे काम करते. तुम्ही जर पात्र असाल, तर लगेच नोंदणी करून या महत्त्वपूर्ण योजनेचा फायदा घ्या.
